18/06/2019
Biznes Blog Technologie

Testy użyteczności. Dlaczego warto sprawdzać rozwiązania z użytkownikami?

Elzbieta Con 4 min Przeczytaj

Testy użyteczności aplikacji lub systemu są jedną z najpopularniejszych metod badania user experience oraz jednym ze sposobów ewaluacji całego projektu. Wyróżnia je to, że nie skupiają się na badaniu opinii na temat produktu, ale na obserwacji użytkownika w trakcie korzystania z niego.

Jak wyglądają testy użyteczności?

Do badania zapraszane są osoby z docelowej grupy odbiorców rozwiązania, które proszone są o wykonanie w systemie konkretnych zadań. W zależności od celu badania, mogą to być np. kluczowe przypadki użycia albo wątpliwości projektowe, które chcemy zweryfikować.

Podczas wykonywania zadań, uczestnicy na bieżąco komentują swoje ruchy i myśli, stosując tzw. protokół głośnego myślenia. Dzięki temu, dostarczają wielu cennych informacji, w tym na przykład o swoich oczekiwaniach. Równolegle odbywa się obserwacja użytkownika: jak korzysta z produktu, co sprawia mu problemy, czego nie rozumie i gdzie się gubi.

Jeśli badanie takie prowadzi moderator, to może on rozmawiać z uczestnikiem oraz dopytywać o szczegóły, czy w ogóle zachęcać do mówienia.
[su_spacer]

Czego możemy się dowiedzieć z testów z użytkownikami?

Testy użyteczności pomagają w sprawdzeniu następujących elementów problematycznych:

  • Czy użytkownicy rozumieją koncepcję rozwiązania oraz do czego ono służy
  • Czy potrafią korzystać z systemu
  • W jaki sposób szukają informacji
  • Jakie elementy sprawiają im problemy, gdzie się gubią
  • Czy nawigacja jest dla nich przejrzysta

Poza powyższym, dzięki testom możemy odkryć również mocne strony naszego rozwiązania, których zmieniać nie warto.
[su_spacer]

Kiedy najlepiej testować?

Do przeprowadzenia testów nie potrzebujemy działającego produktu. W zależności od tego na jakim etapie projektu jesteśmy, możemy weryfikować już narysowaną na papierze makietę czy prototyp. Im wcześniej przetestujemy nasze rozwiązanie, tym wcześniej zdobędziemy przydatne informacje, a rozwiązanie łatwiej będzie można zmodyfikować np. wprowadzając zmiany na makiecie.  Wprowadzenie zmian w gotowym już systemie może się okazać zbyt czasochłonne, albo zbyt kosztowne.

Poniżej przykłady takich badań już na etapie szkiców:

[su_row][su_column size=”1/2″ center=”no”]

Low fidelity prototype testing of the EE app
[su_youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=yafaGNFu8Eg” width=”500″ height=”300″]

[/su_column] [su_column size=”1/2″ center=”no”]

Paper Prototyping
[su_youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=_g4GGtJ8NCY&t=3s” width=”500″ height=”300″]

[/su_column][/su_row]
[su_spacer]

Jakie są korzyści z przeprowadzenia testów z użytkownikami?

Autorki książki „Badania jako podstawa projektowania User Experience” Iga Mościchowska i  Barbara Rogoś – Turek, wymieniają następujące korzyści z prowadzenia badań użyteczności:

  • Projektowanie oparte na faktach, nie na przeczuciach
  • Szybsze rozwiązywanie różnic zdań w zespole projektowym
  • Projekt dopasowany do odbiorców, nie twórców rozwiązania
  • Lepsze zrozumienie potrzeb specyficznej grupy odbiorców
  • Rozwijanie i aktualizowanie kompetencji zespołu projektowego
  • Inspirowanie zespołu do tworzenia nowych rozwiązań i ulepszeń
  • Budowanie empatii i poczucia zrozumienia wewnątrz zespołu projektowego

Podczas testów użyteczności strony kariery Software House Altkom Software & Consulting jednym z elementów ogłoszenia o pracę, który budził wątpliwości uczestników badania, był schemat procesu rekrutacyjnego. Niektóre procesy rekrutacyjne składają się z dwóch spotkań rekrutacyjnych, stąd też ich opis:

  • pierwsze spotkanie rekrutacyjne
  • drugie spotkanie rekrutacyjne

praca IT

Jednak w przypadku, gdy występuje tylko jedno spotkanie rekrutacyjne, nazwa “pierwsze spotkanie rekrutacyjne” była niejasna dla uczestników, którzy pytali:

  • A czemu pierwsze, jest gdzieś drugie?”
  • Nie mamy mowy o kolejnym, to może wskazywać na większą ilość”
  • „A drugie spotkanie rekrutacyjne? Bo jest pierwsze.”

Dzięki przeprowadzonym testom użyteczności, błąd ten został wyeliminowany.
[su_spacer]

Podsumowanie:

Steve Krug, specjalista do spraw użyteczności na podstawie swoich wieloletnich doświadczeń radzi:

  • Jeśli chcesz stworzyć dobry serwis, musisz go przetestować
  • Przeprowadzenie testów z jednym użytkownikiem jest o 100% lepsze niż nietestowanie w ogóle
  • Testowanie z jednym użytkownikiem w początkowej fazie projektu jest lepsze niż testowanie z 50 użytkownikami w jego fazie końcowej
  • Testowanie jest procesem powtarzającym się

Zawsze warto sprawdzać rozwiązania z jego przyszłymi użytkownikami. Z pewnością przyniesie nam to wiele przydatnych informacji, które zastosowane w praktyce podniosą użyteczność rozwiązania.
[su_spacer]

Bibliografia:

  • “Badania jako podstawa projektowania User Experience.” Iga Mościchowska, Barbara Rogoś
  • “Nie każ mi myśleć! O życiowym podejściu do funkcjonalności stron internetowych.” Steve Krug

[su_spacer]
Author: Aleksandra Szkup, Projektant UX/UI