15/11/2021
Biznes Blog Zespół

Analityk. Podział na stanowiska ze względu na rolę w firmie

Paulina Walczak 8 min Przeczytaj

Gdy ktoś pyta mnie, jaki zawód wykonuję, odpowiadam „jestem analitykiem”. Zapewne w tym momencie wielu z Was przywołało skojarzenia związane z tym stanowiskiem. Być może w Waszych głowach pojawiło się również pytanie – analitykiem, ale jakim konkretnie? To trafna refleksja, ponieważ analiza to bardzo rozległa dziedzina. Na rynku możemy znaleźć wiele stanowisk, które w nazwie mają słowo „analityk”. Co ciekawe, w zależności od branży, a nawet firmy rola analityka może wyglądać zupełnie inaczej. Niejednokrotnie zdarza się, że osoby piastujące tak samo brzmiące stanowisko mają inne obowiązki i vice versa — osoby, które wykonują bardzo podobne zadania, pracują na stanowiskach nazywanych zupełnie odmiennie.

Analityk — podobna rola, wiele imion

Mnogość w nazewnictwie stanowisk analitycznych potrafi zaskoczyć nie tylko osoby spoza branży. Zawężając rozważania do obszaru nowych technologii, często spotykanymi stanowiskami w branży IT są:  

  • Analityk Biznesowy 
  • Analityk Systemowy  
  • Analityk Danych 
  • Analityk Business Intelligence 
  • Analityk Customer Intelligence  

oraz różnego rodzaju warianty bądź specjalizacje np. Analityk Biznesowo-Systemowy, Analityk Biznesowy IT czy Analityk Procesowy.  

Próba przypisania hermetycznych etykiet i jednoznacznie określonych definicji stanowisk jest dużym wyzwaniem. Oczywiście możemy powołać się na oficjalne definicje proponowane przez instytucje analityczne, ale rynek i praktyka biznesowa pokazują, że takie podziały nie zawsze są odzwierciedleniem rzeczywistości. W dalszej części artykułu na przykładzie moich doświadczeń przedstawię charakterystyki i indywidualne spostrzeżenia na temat wybranych stanowisk. 

Podział i charakterystyka stanowiska

Zacznijmy od początku — co jest spoiwem tych ról? Bez względu na rolę, jaką pełni analityk w danej firmie, nadrzędnym celem jego pracy jest wspieranie organizacji w prowadzonych projektach. To, co może zróżnicować wyżej wymienione stanowiska to sposób, w jaki dany analityk będzie wypełniał swoje obowiązki i narzędzia, jakich będzie używał. Jeśli miałabym w jakiś sposób pogrupować stanowiska analityczne, to podzieliłabym je na dwie grupy: 

  • Stanowiska związane z rozwojem oprogramowania, 
  • Stanowiska związane z przetwarzaniem danych.

Każdy analityk szuka odpowiedzi na potrzeby biznesowe. Pierwsza grupa będzie tych odpowiedzi szukać wśród interesariuszy i procesów przedsiębiorstwa, a druga w zgromadzonych danych. 

Specjaliści od potrzeb biznesowych (rozwój oprogramowania) 

Analiza biznesowo-systemowa (ang. Business Analysis and System Analysis) to wiodąca dziedzina w tej grupie. Jak sama nazwa wskazuje, zaliczamy tutaj: analityka biznesowego, systemowego, procesowego oraz mieszane role analityka biznesowo-systemowego/IT. Analitycy z tej grupy w swojej pracy skupiają się na identyfikowaniu potrzeb biznesu oraz wypracowywaniu rozwiązań, które przyniosą wartość interesariuszom. Zostało to dobrze określone w „biblii analityków”, czyli BABOK Guide: „The practice of enabling change in the context of an enterprise by defining needs and recommending solutions that deliver value to stakeholders”.

Analitycy z tej grupy tworzą swego rodzaju „pomost” pomiędzy biznesem a zespołem IT. Dlatego istotne jest, aby z jednej strony posiadali wiedzę na temat aspektów informatycznych (m.in. wytwarzania i inżynierii oprogramowania), a z drugiej ważna i przydatna jest wiedza domenowa, czyli znajomość zagadnień, procesów i terminologii z danego obszaru biznesowego (np. ubezpieczeń, bankowości itp.). Różnice formalne pomiędzy tymi stanowiskami wyznaczać będzie obszar, w którym będą się specjalizować (bliżej biznesu bądź bliżej IT). 

Analityk Biznesowy

Zajmuje się analizą procesów w organizacji, odkrywaniem potrzeb biznesowych oraz identyfikowaniem i zarządzaniem wymaganiami. Skupia się bardziej na określaniu biznesowych (wysokopoziomowych) potrzeb interesariuszy niż na technicznych aspektach rozwiązania. Współpracuje z biznesem na strategicznym poziomie, dlatego ważna jest u niego znajomość dziedziny biznesowej.

Analityk Procesowy

Jest specjalistą, który skupia swoje działania na analizowaniu, optymalizowaniu i modelowaniu procesów biznesowych. Przydatna w jego pracy jest wiedza z zakresu Lean management, Kaizen, Six Sigma, czyli koncepcji wspierających bardziej efektywne zarządzanie przedsiębiorstwem oraz znajomość narzędzi i metod modelowania procesów np. BPMN. Często Analitycy procesowi pracują przy projektach związanych z Robotic Process Automation (RPA), czyli projektach związanych ze zrobotyzowaną automatyzacją procesów biznesowych.

[su_service title=”Przeczytaj również:” icon=”icon: arrow-right” icon_color=”#bbe2ef”]Więcej na temat technologii RPA możecie przeczytać w artykule naszego eksperta: Zbierz i zwizualizuj rozproszone dane za pomocą Robotic Process Automation (RPA).[/su_service]

Analityk Systemowy

Związany jest przede wszystkim ze światem technologii. Potrzeby biznesowe przekłada na bardziej szczegółowe wymagania techniczne. Skupia się również na tym, w jaki sposób dana funkcjonalność będzie zaimplementowana. Dużo współpracuje z zespołem deweloperskim, dlatego przydatna jest u niego wiedza z zakresu wytwarzania oprogramowania. 

W praktyce jednak widzę, że w wielu projektach IT bardzo trudno jest rozdzielić te role, dlatego zapewne powstały stanowiska, które łączą różne kompetencje jak np. analityk biznesowo-systemowy czy analityk biznesowy IT. To, jakie kompetencje i w jakiej proporcji będą przydatne, zdeterminuje sam projekt, w którym analityk będzie pracował. Często ścieżka rozwoju analityka rozpoczyna się od analizy systemowej, a w miarę doświadczenia rozszerza również na analizę biznesową (w aspekcie strategicznym). Niejednokrotnie na Analityka Biznesowego przebranżawiają się eksperci z danej dziedziny biznesowej.

[su_service title=”Sprawdź także:” icon=”icon: arrow-right” icon_color=”#bbe2ef”]Więcej w temacie ról, narzędzi oraz obowiązków analityka możecie przeczytać w jednym z naszych poprzednich artykułów: Analityk, czyli kto? Rola, narzędzia, metody pracy.[/su_service]

Specjaliści od przetwarzania danych

Analityka biznesowa (ang. Business Intelligence), mimo iż nazwa łudząco podobna jest do analizy biznesowej, to inna dziedzina. Koncentruje się na przetwarzaniu i przekształcaniu danych w informacje, które są cennym zasobem podczas podejmowania strategicznych decyzji biznesowych. Stanowiska w tej grupie to m.in. Analityk Danych, Analityk Business Intelligence oraz Analityk Customer Intelligence. Analitycy w tej grupie zajmują się m.in. eksploracją danych (ang. data mining), modelowaniem statystycznym, raportowaniem i wizualizacją danych. Istotna zatem jest u nich wiedza z matematyki, statystyki oraz ekonometrii. 

Analityk Danych

Gromadzi, przetwarza, strukturyzuje i analizuje dane. Wyszukuje trendy i wzorce, a następnie przekształca dane w informacje wspierające podejmowanie różnego rodzaju decyzji w przedsiębiorstwie. Zakres i rodzaj analiz jakie wykonuje zdeterminowany jest przez projekt bądź organizację, w której pracuje. Podobnie będzie z narzędziami, które wykorzystuje w codziennej pracy – zaczynając od najprostszych do najbardziej zaawansowanych, np. Excel, SPSS, Oracle, SAS.    

 Analityk Business Intelligence

W swojej pracy skupia się na analizowaniu, raportowaniu i wizualizacji danych. Przydatna u niego jest wiedza z zakresu hurtowni danych oraz programowania bazodanowego np. SQL. Z racji tego, że jednym z głównym obowiązków Analityka BI jest tworzenie raportów i dashboardów niezbędna jest znajomość narzędzi do wizualizacji danych np. Power BI, SAS Visual Analytics, Tableau.  

Analityk Customer Intelligence

Zajmuje się analityką zorientowaną wokół klienta. Buduje modele segmentacyjne, analizuje zachowania klientów w procesie zakupowym oraz szuka insightów konsumenckich (prawdziwych potrzeb klientów). Dodatkowo wspiera kampanie marketingu bezpośredniego, m.in. poprzez odpowiedni dobór grup docelowych. Wszystkie te działania mają na celu wsparcie budowania efektywnej relacji z klientem. Specjalista z tego obszaru posiada wiedzę z zakresu statystyki, ekonometrii i narzędzi analitycznych np. SAS, Oracle oraz programowania np. R, SQL, 4GL.  

W Analityce danych podobnie jak w analizie biznesowej nie ma jednej szablonowej ścieżki kariery. Oczywiście możemy spotkać standardowy podział na młodszych i starszych analityków itp., jednak dobór technologii, narzędzia i specjalizacja zależą od projektu oraz organizacji, w której pracuje analityk. Z własnego doświadczenia widzę, że duża dynamika oraz różnorodność w obszarach i narzędziach występuje w firmach konsultingowych. W zasadzie każdy projekt niesie za sobą nowe elementy (inne narzędzia, technologie, obszar biznesowy czy specjalizacja w obrębie analityki). Jeden projekt może wymagać biegłości w wizualizacji danych a drugi skupiać się na raportowaniu i niezbędna jest wtedy np. wiedza z zakresu hurtowni danych i programowania w SQL. 

Rola analityka w firmie. Podsumowanie

Jak zapewne się domyślacie, to nie wszystkie stanowiska w obszarze analizy, jakie możemy spotkać na rynku! Powstawanie nowych specjalizacji jest równie dynamiczne, jak dynamiczny jest biznes. Jak zatem się w tym nie pogubić? Być może dobrym pomysłem będzie nieskupianie się tylko na nazwach stanowisk, a bardziej uważna analiza zakresu obowiązków i wymagań opisanych np. w ofercie pracy. 

Autor tekstu:

Paulina Walczak

Analityk | Business Operations & Integration Unit

Chcesz dołączyć do naszego zespołu w roli analityka?

Sprawdź dostępne oferty pracy i aplikuj!